Bu arada, Ermənistan-ABŞ Strateji tərəfdaşlıq komissiyasının əsasnaməsinin təhlükəsizliklə bağlı bölməsində sadəcə qeyd edilir:

“Birləşmiş Ştatlar müstəqil, suveren və demokratik Ermənistanı dəstəkləyir. Cənubi Qafqazda sülh Ermənistanın və regionun davamlı iqtisadi inkişafı və demokratik inkişafının açarıdır. Ermənistan və ABŞ arasında müdafiə və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlıq hər iki ölkə və region üçün faydalıdır.

Qlobal sülh və sabitliyə təhdidlərin qalmasını nəzərə alaraq, Ermənistan və ABŞ müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq proqramlarının əhatə dairəsini genişləndirmək, o cümlədən qarşıdan gələn il ərzində ikitərəfli müdafiə məsləhətləşmələrinə təşəbbüs göstərmək və peşəkar hərbi təlim vasitəsilə Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə dəstək vermək niyyətindədirlər.

Birləşmiş Ştatlar Ermənistanın Əfqanıstan, İraq, Kosovo, Livan və Malidə sülhyaratma səylərinə verdiyi mühüm töhfələri yüksək qiymətləndirir. Ermənistanın Avro-Atlantik strukturlara inteqrasiyasının dərinləşdirilməsi ikitərəfli prioritetdir, tərəflər təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı və Ermənistanın qarşılıqlı fəaliyyət qabiliyyətinin artırılmasına, müdafiəsinin gücləndirilməsinə yönəlmiş islahatlar proqramlarını genişləndirməyi planlaşdırırlar”.

Öz növbəsində, yanvarın 15-də keçirdiyi mətbuat konfransında Ermənistanın müdafiə naziri Suren Papikyan Ermənistan-ABŞ Strateji tərəfdaşlıq əsasnaməsinə toxunaraq qeyd edib ki, sənəd Ermənistan Müdafiə Nazirliyi ilə ABŞ Müdafiə Nazirliyi arasında əməkdaşlıqda heç nəyi dəyişmir. Yəni, əməkdaşlıq əvvəllər mövcud olanlar çərçivəsində davam edəcək, üstəlik, bu, yuxarıda qeyd olunan sənədin məntiqinə uyğundur.

Bu o deməkdir ki, Ermənistan-ABŞ müdafiə əməkdaşlığı sülhməramlı təlimlər, məsləhətləşmə, təhsil proqramları, Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin transformasiyası məntiqi çərçivəsində davam edəcək və başqa heç nə yoxdur. Yəni Suren Papikyan təbliğat həvəsi olmadan eyham vurub ki, ABŞ-dən ciddi hərbi dəstək və silahlanma gözləmək olmaz.

Birləşmiş Ştatların “müstəqil, suveren və demokratik Ermənistanı və regional sülhü dəstəkləməsi”nə gəlincə, Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin rəhbərliyinin “Sənəd və ya prosesin Vaşinqtonda bu və ya digər siyasi komandanın olması ilə heç bir əlaqəsi yoxdur, çünki bunlar institusional mexanizmlərdir və müxtəlif siyasi amillərdən birbaşa asılı deyil” kimi iddialarına baxmayaraq, Nikol Paşinyan ABŞ-də “Save Armenia”nın təşkil etdiyi qəbul zamanı bu baxımdan ABŞ tərəfindən dəstək istəyib.

“ABŞ nöqteyi-nəzərindən Ermənistanı dəstəkləməyin ən effektiv yolu, deyərdim ki, Cənubi Qafqazda sülhün əldə edilməsi gündəmini ABŞ siyasi elitasının prioritetləri sırasına daxil etmək olardı, çünki biz təbii olaraq azadlıqları, o cümlədən dini azadlığı təşviq edirik, amma, bilirsiniz, məncə, insanların azadlıqlarını qorumaq üçün ən yaxşı vasitə davamlı sülhdür, çünki münaqişə mühiti bütün mümkün insan hüquqlarının pozulması üçün ən uyğun mühitdir.

Buna görə də biz indi diqqətimizi sülh gündəminə yönəldirik, çünki əminik ki, regionumuzda yalnız davamlı sülhün olması demokratiya, insan hüquqlarının müdafiəsi və Ermənistanın inkişafı üçün lazımi mühiti təmin edə bilər. Ümid edirəm bilirsiniz ki, indi Ermənistan demokratiyaya can atır, biz demokratiyanı dərinləşdirməyə və onu institusional əsaslara oturtmağa çalışırıq ki, o, hakim qüvvələrin siyasi iradəsindən asılı olmasın.

Bu çox vacibdir. Mən hesab edirəm ki, Ermənistanda demokratiya dönməzdir. İndi Ermənistanın demokratik yolunu pozmağa cəhd edilən yalnız bir vasitə var, o da müharibə, eskalasiya və münaqişə alətidir”, - deyə Paşinyan bildirib.

Yəni o, müharibə olarsa, Paşinyan hakimiyyətini itirə biləcəyini etiraf edir, amma burada başqa bir maraqlı hal da var: “sülh olmalıdır ki, demokratik prinsiplər təmin olunsun”.

Amma vaxt var idi, hakimiyyət, Nikol Paşinyan, Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan inandırmağa çalışırdılar ki, demokratiya təhlükəsizliyi və sülhü təmin etməyə qadirdir, buna görə də onlar belə olmağa çalışırlar. Bunu demokratik forumlar zamanı bəyan edirdilər.

Xüsusilə, 2023-cü ilin mayında keçirilən demokratik forum zamanı Paşinyan bəyan edib:

“Biz sübut etməliyik ki, demokratiya həm də təhlükəsizliyi təmin etməyə qadirdir. Əlbəttə, biz başa düşürük ki, təhlükəsizliyin yeganə təminatı sabit və davamlı sülh ola bilər. Ümid edirik ki, beynəlxalq ictimaiyyət buna nail olmaqda bizə kömək edəcək”.

O, 2023-cü ilin oktyabrında Avropa Parlamentində çıxışı zamanı bildirib:

“Ermənistanda və dünyanın müxtəlif yerlərində baş verən bir sıra hadisələr aşağıdakı sualı doğurur: bəs demokratiya təhlükəsizliyi, sülhü, birliyi, firavanlığı və xoşbəxtliyi təmin etməyə qadirdirmi? Amma mən bura soruşmağa yox, cavab verməyə gəlmişəm və cavabım birmənalı olaraq “bəli”dir”.

Bu gün isə ABŞ-də Tramp administrasiyası başqa prioritetlərlə hərəkət edəndə və Paşinyan “demokratik oyunlar”la və ya məsələlərlə oynayaraq, dividendlər qazana bilməyəcəyini görəndə ABŞ-dən dəstək istəyir.

Bu gün isə, Suriyada şahidi olduğumuz kimi, güc hər zamankından daha çox hüququ müəyyən edir. Üstəlik, “demokratik məşğuliyyətləri”ndə Paşinyan da müəyyən məqamlarda etiraf edib ki, demokratiya müharibənin qarşısını almaq iqtidarında deyil: “2020-ci il müharibəsi hər mənada 2016-cı il müharibəsinin davamıdır, amma demokratiyanın bu müharibənin baş verməsinin qarşısını ala bilmədiyini söyləsəniz, bu başqa şeydir” (2023, may).

Başqa bir halda, Paşinyan demokratiyanı müharibənin tətikçisi hesab edib, yəni siyasi marağın nə diktə etməsindən asılı olaraq...

Bu gün, əslində, qeyd etdiyimiz kimi, Paşinyan demokratiya üçün sabit sülhə sahib olmaq lazım olduğunu deyir və bununla bağlı ABŞ-dan dəstək gözləyir. Bu arada o, əvvəlki prezidentlərdən fərqli olaraq hakimiyyət dəyişikliyindən sonra hələ də heç bir ABŞ prezidenti ilə işgüzar görüş keçirə bilməyib və aşağı səviyyəli görüşlərdə iştirak edərək, belə demək mümkündürsə, “yola getməyə” məcburdur.

Aqil Məmmədov
Ordu.az